چرا قرآن کریم به زبان عربی و در عربستان نازل شده است؟

برای جواب به این سوال، نکاتی را که متناسب با مورد توجه قرار دادن دو ویژگی:

الف: ویژگی های خاص منطقه ی شبه جزیره ی عربستان

 ب: خصوصیات منحصر به فرد زبان عربی

است، بیان می کنیم:

۱ : منطقه ی شبه جزیره ی عربستان، محل پرورش و توسعه ی ادیان و شریعت های مختلف بوده  است.

۲ :خانه ی کعبه به عنوان یکی از بزرگترین مکان های مقدس، در این منطقه بنا شده.

۳: بدیهی است زمانی که قرآن کریم بر مخاطبین عرب زبان، نازل شود، باید با زبانی هماهنگ با آنان باشد. و اگر غیر از این بود، این سوال جا داشت که گفته شود چرا قرآن به زبانی هماهنگ با مخاطبین اش نازل نشده است.

« وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ اللَّـهُ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ [ابراهیم/۴] و ما هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش نفرستاديم تا [بتواند به وسيله آن زبان ، پيام وحى را به روشنى] براى آنان بيان كند . پس خدا هر كس را بخواهد [به كيفر تعصب و عنادش] گمراه مى‏كند ، و هر كس را بخواهد هدايت مى‏نمايد ، و او تواناى شكست‏ناپذير و حكيم است »

۴ : دسترسی منطقه ی عربستان به جاده ی ابریشم، نقش بسزایی در تبادل افکار و عقائد را ایفاء می کرده، که در نتیجه ی آن ترویج و گسترش دین اسلام را به سایر نقاط به همراه داشته است.

بدین جهت، بدیهی است زمانی دین مبین اسلام می توانست سراسری و جهانی گردد که، ابتدا این دین در منطقه ی بعثت پیامبر، مورد قبول واقع شود و عرب ها به آن ایمان آورده باشند و سپس بعد از آن انتظار گسترش به باقی مناطق را داشت.

۵ : زبان عربی یکی وسیع ترین و کامل ترین زبان ها از حیث لغت و واژگان است.

۶ : زبان عربی،  زبان اهل بهشت نیز معرفی شده است. حضرت رسول صلوات الله علیه می فرمایند:

 «اُحبُّ العربَ؛ لثالث، لأنّي عربي والقرآن عربي و كلام اهل الجنة عربي،[۱] يعني من عرب را به خاطر سه چيز دوست مي دارم: اول اين كه خودم عرب هستم، دوم اين كه قرآن عربي است، و سوّم اين كه زبان اهل بهشت عربي است » 

۷ : شیوایی و رسایی این زبان به حدی است که می توان بدون ابهام ، مقصود خود را بطور واضح و روشن به مخاطب فهماند. چنانچه خداوند نیز در کلام خود می فرمایند:

« قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿زمر/٢٨﴾  قرآنى است گويا و روشن بدون هر گونه انحراف و كژى ، براى اينكه [در سايه تعاليمش از شرك ، عصيان و فساد] بپرهيزند .»

نکته ی آخر:

 قرآن کریم در باره ی مشرکانی که این چنین سوالاتی را به قصد شبهه افکنی بیان می کنند، می فرمایند:

« وَلَوْ نَزَّلْنَاهُ عَلَىٰ بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ  فَقَرَأَهُ عَلَيْهِمْ مَا كَانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ [شعراء/١٩٨-١٩٩] اگر آن را بر برخى از غير عرب‏ها نازل كرده بوديم، و او آن را بر عرب‏ها مى‏خواند ، باز هم به آن ايمان نمى‏آوردند !»

پی نوشت:

 [۱]. محمد حسين طباطبائي، الميزان في تفسير القرآن، ج ۱۷، ص ۵۴۵

منابع:

تفسیر نمونه/ ج ۲۱

معارف قرآن/محمد تقی مصباح یزدی/ ج۶