در اولین روز از زمستان ۱۴۰۴، سالن اجتماعات کانون فرهنگی هنری سلاله پاکان شاهد محفلی نورانی و معنوی بود؛ محفلی که با عطر آیات الهی و کلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام جان‌ها را تازه کرد. این جلسه هفتگی، همزمان با اولین روز ماه رجب المرجب و سالروز میلاد فرخنده‌ی امام محمد باقر علیه‌السلام برگزار شد؛ تقارن زیبایی که دل‌ها را سرشار از امید و معنویت ساخت.

✨ در آغاز، فضای جلسه با قرائت دلنشین آیات صفحه ۳۹۸ قرآن کریم توسط حاج عبدالامین رحمانیان رنگ و بوی آسمانی گرفت.

✨ سپس دکتر سعید حضوری با ترجمه و تفسیر این آیات، دریچه‌ای تازه از فهم و تدبر در کلام الهی را به روی حاضران گشود.

✨ اوج جلسه، شرح و تفسیر نامه ۳۶ نهج البلاغه توسط حاج محمدعلی دوراندیش بود؛ نامه‌ای که همچون چراغی فروزان، راه و رسم عدالت، تقوا و مسئولیت‌پذیری را برای انسان‌ها روشن می‌سازد.

این نشست هفتگی، نه تنها یک جلسه علمی و فرهنگی، بلکه لحظه‌ای برای تجدید عهد با قرآن و نهج البلاغه می باشذ؛ فرصتی برای آن‌که دل‌ها در پرتو کلام خدای متعال و اهل‌بیت علیهم‌السلام آرام گیرند و اندیشه‌ها به سوی حقیقت هدایت شوند.

امام امیرالمومنین علیه السلام در این نامه می فرمایند:

و من كتاب له (علیه السلام) إلى أخيه عقيل بن أبي طالب في ذكر جَيش أنفذَه إلى بعض الأعداء و هو جواب كتاب كتبه إليه عقيل:
فَسَرَّحْتُ إِلَيْهِ جَيْشاً كَثِيفاً مِنَ الْمُسْلِمِينَ، فَلَمَّا بَلَغَهُ ذَلِكَ شَمَّرَ هَارِباً وَ نَكَصَ نَادِماً، فَلَحِقُوهُ بِبَعْضِ الطَّرِيقِ وَ قَدْ طَفَّلَتِ الشَّمْسُ لِلْإِيَابِ، فَاقْتَتَلُوا شَيْئاً كَلَا وَ لَا، فَمَا كَانَ إِلَّا كَمَوْقِفِ سَاعَةٍ حَتَّى نَجَا جَرِيضاً بَعْدَ مَا أُخِذَ مِنْهُ بِالْمُخَنَّقِ وَ لَمْ يَبْقَ [مَعَهُ] مِنْهُ غَيْرُ الرَّمَقِ، فَلَأْياً بِلَأْيٍ مَا نَجَا. فَدَعْ عَنْكَ قُرَيْشاً وَ تَرْكَاضَهُمْ فِي الضَّلَالِ وَ تَجْوَالَهُمْ فِي الشِّقَاقِ وَ جِمَاحَهُمْ فِي التِّيهِ، فَإِنَّهُمْ قَدْ أَجْمَعُوا عَلَى حَرْبِي كَإِجْمَاعِهِمْ عَلَى حَرْبِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) قَبْلِي؛ فَجَزَتْ قُرَيْشاً عَنِّي الْجَوَازِي، فَقَدْ قَطَعُوا رَحِمِي وَ سَلَبُونِي سُلْطَانَ ابْنِ أُمِّي و ...

نامه ۲۶ نهج‌البلاغه خطاب به عقیل بن ابی‌طالب، گزارشی از نبردی است که امام علی علیه‌السلام فرماندهی آن را برعهده داشت و در آن دشمن با خواری گریخت. امام در این نامه، ضمن بیان ماجرای جنگ، به عقیل هشدار می‌دهد که از قریش و رفتارهای گمراهانه آنان دل ببرد، زیرا همان‌گونه که علیه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله متحد شدند، اکنون نیز علیه امام علی هم‌پیمان گشته‌اند. آیت‌الله مکارم شیرازی این نامه را سندی از مظلومیت امام و همزمان جلوه‌ای از صلابت و عدالت ایشان می‌دانند.

• .

• دشمن پس از شنیدن خبر حرکت سپاه، با ترس و پشیمانی گریخت و درگیری کوتاهی رخ داد که به شکست و فرار او انجامید.

• امام سپس به عقیل توصیه می‌کند که از قریش و رفتارهای پر از ضلالت، اختلاف و سرکشی آنان چشم بپوشد.

• ایشان یادآور می‌شود که قریش همان‌گونه که پیش‌تر علیه پیامبر متحد شدند، اکنون نیز علیه او هم‌پیمان گشته‌اند.

• در پایان، امام با اندوه می‌گوید: قریش پیوند خویشاوندی را بریدند و حق مسلم او یعنی خلافت را غصب کردند.

:

• افشای مظلومیت امام: این نامه نشان می‌دهد که امام علی علیه‌السلام نه تنها با دشمنان خارجی، بلکه با کارشکنی‌های داخلی قریش نیز روبه‌رو بود.

• تداوم دشمنی قریش: همان‌گونه که قریش در زمان پیامبر اسلام علیه او متحد شدند، پس از رحلت پیامبر نیز با همان روحیه خصومت، در برابر امام ایستادند.

• درس تاریخی: این نامه سندی است بر اینکه ریشه بسیاری از مشکلات صدر اسلام، در لجاجت و دنیاطلبی قریش نهفته بود.

• پیام مدیریتی و اخلاقی: امام با وجود مظلومیت، هرگز از مسیر عدالت و حق منحرف نشد و حتی در گزارش به برادرش، حقیقت را بی‌پرده بیان کرد.

نامه ۲۶ نهج‌البلاغه، علاوه بر گزارش یک نبرد، بیانیه‌ای سیاسی و اجتماعی است که پرده از چهره واقعی قریش برمی‌دارد. امام علی علیه‌السلام در این نامه، هم مظلومیت خود را آشکار می‌سازد و هم به عقیل هشدار می‌دهد که فریب ظواهر قریش را نخورد. طبق نظر آیت‌الله مکارم شیرازی، این نامه امروز نیز می‌تواند درس بزرگی برای مسلمانان باشد: شناخت دشمنان حقیقی، پرهیز از اختلاف، و پایبندی به حق و عدالت.

کانون فرهنگی هنری سلاله پاکان

مرکز حفظ، تنظیم و نشر آثار آیت‌الله آیت‌اللهی